ورود/ثبت نام

کمبود انسولین قلمی

میلیونها نفر در ایران به بیماری دیابت مبتلا و صدها هزار نفر از آنها برای درمان و زنده ماندن نیازمند داروی انسولین هستند. بیمارانی که باید، روزی یک تا چهار بار انسولین بزنند. مدتی است که انسولین قلمی در ایران گران و کمیاب شده است. درباره ی دلیل آن مقام های مسئول از قاچاق معکوس آن گفته‌اند. به این معنا که گویا وارد کننده با دریافت ارز دولتی این دارو را وارد می‌کند و بعد این انسولین قلمی برای فروش به قیمتی بالاتر از کشور به خارج قاچاق می‌شود.

انسولین قلمی، سرنگ انسولین آماده است که استفاده از آن برای بیماران دیابتی که نیاز به تزریق دارند، ساده‌تر است.رئیس سازمان غذا و دارو به بیماران مبتلا به دیابت توصیه کرده در شرایطی که واردات انسولین متوقف شده “با مشورت با پزشک خود به جای قلم از ویال انسولین رگولار و ان‌پی‌اچ که هیچ تفاوتی با انسولین قلمی ندارد و به وفور در بازار یافت می‌شود، استفاده کنند.”

داروی انسولین

انواع انسولین

انسولین از چه ساخته میشود

آنچه در این مقاله میخوانید:

  • انسولین چیست؟
  • تاثیر انسولین بر بدن
  • پاسخ به مهم ترین سوالات درباره انسولین
  • تاریخچه انسولین -از سوزن‌های ضخیم تا انسولین تنفسی

انسولین چیست؟

انسولین یکی از هورمونهایی است که تأثیرات مختلفی در متابولیسم و دیگر اعمال بدن می‌گذارد.انسولین با اثر به سلول‌های کبد باعث می‌شود این سلول‌ها با گرفتن قند از خون و ذخیرهٔ آن به صورت گلیکوژن، قند خون را کاهش دهند و با تجمع گلیکوژن در سلول‌های ماهیچه ای -به عنوان یک منبع سوخت- انرژی را افزایش دهد. همچنین با اثر به بافت‌های چربی، استفاده از چربی به عنوان منبع سوخت را متوقف می‌کند. در صورت نبود یا کمبود انسولین در خون، بدن از چربی به عنوان منبع سوخت استفاده می‌کند. این هورمون به عنوان مرکز کنترل متابولیسم بدن عمل می‌کند.اثر هورمون گلوکاگون عکس عمل انسولین می‌باشد.

داروی انسولین

انواع انسولین

انسولین از چه ساخته میشود
t داروی انسولین چیست؟ دلایل کمبود انسولین قلمی در ایران

تاثیر انسولین بر بدن

انسولین در پزشکی برای درمان نوعی دیابت شیرین استفاده می‌شود.در دیابت شیرین نوع یک (دیابت وابسته به انسولین) توانایی تولید این هورمون در بدن کاهش می‌یابد یا قطع می‌شود از این رو با تزریق روزانهٔ آن(اغلب به صورت زیر پوستی) علایم بیماری از بین می‌رود.افراد مبتلا به دیابت شیرین نوع دو (یا دیابت غیروابسته به انسولین)، با این که مقدار این هورمون در خون از مقدار طبیعی بیش‌تر است، ولی تعداد گیرنده های آن کم است.

در مواردی نادر اگر داروهای دیگر اثرگذار نبودند، از آن برای کنترل مقدار گلوکز خون استفاده می‌شود.همچنین بر اعمال سایر نقاط بدن نیز اثر می‌گذارد، برای مثال اگر وارد مغز شود باعث افزایش توانایی یادگیری و حافظه می‌شود.انسولین یک هورمون پپتیدی با ترکیب ۵۱ اسیدآمینه می‌باشد. این هورمون از سلول‌های بتا جزایر لانگرهانس، واقع در بخش درون‌ریز پانکراس، به خون ترشح می‌شود، نام آن نیز از واژهٔ لاتین «اینسولا» به معنی جزیره گرفته شده‌است وزن مولکولی انسولین ۵۸۰۸ دالتون اندازه‌گیری شده‌است.

پاسخ به مهم ترین سوالات درباره انسولین

انسولین یکی از هورمون های طبیعی بدن است که از پانکراس یا لوزالمعده ترشح می شود. این هورمون مانند یک کلید ، درِ سلول را برای ورود قند باز می کند و به سلول های مختلف بدن اجازه می دهد قند موجود در خون را جذب و استفاده کنند.به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری برنا، بعد از مصرف غذا سطح این هورمون افزایش می یابد تا قند اضافی را به صورت گلیکوژن در کبد و ماهیچه ها ذخیره کند و در فاصله بین غذا ها به صورت گلوکز آزاد شود تا قند موجود در خون در یک سطح نرمال و ثابت باقی بماند.

داروی انسولین

انواع انسولین

انسولین از چه ساخته میشود

دیابت نوع یک و نوع 2 چیست؟

دیابت نوع یک بیشتر در سنین پایین‌تر شروع می شود و نقصی در سلول های ترشح کننده انسولین وجود دارد که باعث می شود این هورمون ساخته نشود. در دیابت نوع 2 انسولین وجود دارد، اما سلول ها به دلایل مختلف به اثر آن از خود مقاومت نشان می دهند. دیابت نوع 2 بیشتر در زمینه چاقی و بی تحرکی اتفاق می افتد در حالی که این موارد در دیابت نوع یک نقشی ندارد.

آیا همه دیابتی ها به انسولین تزریقی نیاز دارند؟خیر.

در دیابت نوع یک که بدن انسولین ترشح نمی کند و در موارد پیشرفته دیابت نوع 2 که در بدن مقاومت به انسولین وجود دارد، رژیم درمانی باید شامل داروی انسولین باشد.از آن‌جایی که اغلب دیابتی ها نوع 2 هستند، در صورت تشخیص به موقع دیابت و مدیریت مناسب قند در بیماران، نیازی به استفاده از آن نیست. 

مصرف انسولین اعتیاد آور است؟

خیر. این یک باور غلط است. انسولین از هورمون های طبیعی بدن است و فرم تزریقی آن فرقی با هورمون طبیعی داخل بدن ندارد.

مصرف دارو های مخصوص تیروئید با انسولین تضاد دارند؟

خیر، دارو های تیروئیدی منع مصرف با انسولین ندارند. شایان ذکر است که پر کاری و کم کاری تیروئید می تواند بر قند خون و عملکرد این هورمون تاثیر بگذارد، بنابراین حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا دوز مناسب دارو را برای دیابت و مشکلات تیروئید دریافت کنید.همچنین داروی لووتیروکسین که برای کم کاری تیروئید استفاده می شود می تواند کارایی انسولین را کم کند و باید دوز مناسب آن انتخاب شود.

برای درمان دیابت انسولین بهتر است یا داروهای خوراکی ؟

افراد مبتلا به دیابت نوع یک وابسته به تزریق انسولین هستند ولی در افرادی که دیابت نوع 2 دارند خط اول درمانی تغییر سبک زندگی و در مرحله بعدی استفاده از قرص هاست.استفاده از آن در دیابت نوع 2 و بیمارانی است که با دو روش قبلی دیابت آن ها کنترل نشده است. در حالت کلی عوارض تزریق داروی انسولین کمتر از قرص هاست ولی ترجیح پزشکان استفاده از قرص است چون عوارض تزریق و اشکالات تکنیکی وجود ندارد.

آیا انسولین خوراکی هم وجود دارد؟

خیر. انسولین خوراکی هنوز ساخته نشده است، زیرا انسولین نمی تواند در مقابل ترشحات لوله گوارش ( به عنوان مثال اسید معده) سالم بماند.شاید در آینده دانشمندان روشی برای مقابله با این موضوع پیدا کنند.

آیا این هورمون بر دیگر غده های بدن نیز اثر دارد؟

بله. از آن‌جایی که کلید ورود قند به تمام سلول ها انسولین است و همه غده ها از اجتماع سلول ها تشکیل شده اند، انسولین بر تمام آن ها اثر می گذارد. علاوه بر این تحقیقات نشان داده اند که به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر عملکرد غده آدرنال یا فوق کلیه، تیروئید و بخش های دیگر پانکراس هم اثر گذار است. کسانی که علاوه بر دیابت، این غدد نیز در آن ها مشکل دارد باید داروی مناسب با دوز مناسب دریافت کنند.

داروی انسولین

انواع انسولین

انسولین از چه ساخته میشود

عوارض تزریق انسولین چیست؟

چون انسولین تزریقی فرقی با انسولین طبیعی بدن ندارد پس عوارض چندانی ندارد. یک عارضه بارز استفاده از آن افت قند خون است که در صورت مصرف به موقع با دوز مناسب و خوردن غذا می توان از این عارضه جلوگیری کرد. عارضه دیگر آن در استفاده طولانی مدت است که باعث می شود محل تزریق ملتهب و سفت شود بنابراین محل تزریق را مرتب عوض کنید.

آیا می توانم انسولینم را قطع کنم؟

سلامت یک بیمار دیابتی وابسته به مدیریت قند خون است.به هیچ عنوان خود سرانه داروهای دیابت خود را قطع نکنید و تغییر ندهید. حتماً به دستورات پزشک خود به دقت عمل کنید.

اگر خودم میزان دارو را تغییر دهم چه می شود؟

با تغییر خودسرانه دارو دچار مشکلات حادی مثل DKA یا کتواسیدوز دیابتی می شوید و درطولانی مدت نیز به علت قند بالا اعضای بدن شما مانند کلیه و چشم، دچار آسیب می شوند. این موضوع را با پزشک خود مطرح کنید، شاید با بهبود وضعیت شما نیازتان به داروی انسولین نیز کاهش یافته باشد.زمانی‌که شما موادغذایی مصرف می‌کنید این مواد در معده تجزیه شده و از طریق روده جذب جریان خون می‌شوند. به‌طور کلی هر ماده غذایی پس از هضم در معده به سه درشت مغذی (Macronutrient) تجزیه می‌شود: کربوهیدرات؛ پروتئین؛ و چربی.

کربوهیدرات‌ها

کربوهیدرات‌ها (که معمولا بخش اعظم موادخوراکی مصرفی را تشکیل می‌دهند) پس از ورود به معده به مولکول‌های گلوکز (یا همان قند) شکسته می‌شوند و از طریق روده جذب جریان خون می‌شوند. بعد از ورود قند به جریان خون، بدن با استفاده از یکسری مکانیسم‌های پیچیده تلاش می‌کند تا قندخون را در بازه 70 تا 140 میلی‌گرم در دسی لیتر کنترل ‌کند و مهم‌ترین ابزار بدن برای اعمال این کنترل هورمون انسولین (Insulin) می‌باشد.

نقش انسولین در بدن

انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های بتا (Beta) جزایر لانگرهانس پانکراس ترشح می‌شود. انسولین دو نقش بسیار مهم در بدن دارد:

  • (الف) اکثرسلول‌های بدن قادر به دریافت مستقیم مولکول‌های قند از جریان خون نیستند و برای ورود آنها به درون سلول و استفاده به‌عنوان منبع انرژی به انسولین نیاز است؛
  • (ب) کمک به بدن برای ذخیره قند اضافی به‌صورت گلیکوژن در کبد به ‌اینصورت که پس از مصرف غذا که معمولا به یکباره میزان زیادی قند وارد جریان خون می‌شود انسولین به بدن کمک می‌کند تا حدود دو-سوم قند دریافت شده به شکل گلیکوژن در کبد ذخیره شده و در مواقع گرسنگی به تدریج وارد جریان خون شود.
داروی انسولین

انواع انسولین

انسولین از چه ساخته میشود

چرا انسولین حتما باید به شکل تزریقی مصرف شود؟

هورمون انسولین متشکل از یک زنجیره پروتئینی است و در صورتی‌که به‌صورت دهانی مصرف شود توسط سیستم گوارش هضم شده و کاملا گسسته می‌شود و اینکار موجب غیرفعال شدن آن می‌شود. بنابراین، در صورتی‌که بدن قادر به تولید انسولین کافی نباشد، این هورمون باید به شکل تزریقی مستقیما وارد جریان خون شود (البته بر اساس دانش پزشکی و داروسازی حال حاضر).

نکته:

قرص‌های کنترل قندخون دارای هیچ مقداری از انسولین نیستند.

تاریخچه انسولین -از سوزن‌های ضخیم تا انسولین تنفسی

تا پیش از تولید انسولین تزریقی افراد دارای تشخیص دیابت برای مدت زیادی زنده نمی‌ماندند. در واقع پزشکان قادر به انجام کاری برای آنها نبودند. موثرترین درمان در آن زمان تجویز رژیم‌های غذایی بسیار شدید با حداقل کربوهیدرات مصرفی بود که تنها چندسال به طول عمر افراد دارای تشخیص دیابت می‌افزود. این رژیم‌ها گاهی آنقدر شدید بودند که منجر به مرگ بیمار از گرسنگی می‌شدند.

ارتباط میان انسولین و دیابت

در سال 1889 دو محقق آلمانی به نام‌های Oskar Minkowski و Joseph von Mering کشف کردند که اگر غده پانکراس از بدن حیوانات جدا شود، آنها علائم دیابت را بروز می‌دهند و به سرعت می‌میرند. این یافته منجر به این نتیجه‌گیری شد که دیابت با مواد تولیدشده توسط پانکراس مرتبط می‌باشد. با پژوهش بیشتر مشخص شد که علت اصلی دیابت با جزایر لانگرهانس مرتبط می‌باشد.

سرانجام در سال 1910 علت اصلی دیابت مشخص شد: نبود هورمونی به نام انسولین.از این زمان به بعد تلاش‌ها برای تولید دارویی برای کنترل دیابت سرعت گرفت و سرانجام در سال 1921 داروی انسولین تزریقی توسط دو محقق به نام‌های Bating و Best از دانشگاه تورنتو کانادا تولید شد. در این زمان بیماران مجبور بودند که پیش از هربار تزریق سرسوزن خود را استریل و گاهی حتی تیز کنند!!!

تولید انسولین استنشاقی

دشواری‌های تزریق انسولین موجب شد که محققان در پی تولید نوع دیگری از انسولین و همچنین تولید سرسوزن‌های مناسب‌تر برای تزریق باشند. تا سال 1924 داروی انسولین صرفا به شکل تزریقی در دسترس بود، تا اینکه در این سال محققین آلمانی ایده انسولین استنشاقی را مطرح کردند. پس از سال‌ها تلاش و شکست سرانجام در سال‌های دهه 1980 Nektar Therapeutics موفق شد تا انسولین را به پودری قابل استنشاق تبدیل کند. پس از انجام آزمایش‌های انسانی در دهه 1990 سرانجام اولین انسولین تنفسی توسط شرکت Pfizer در سال 2006 وارد بازار شد.

بررسی‌های انجام شده روی این نوع از انسولین حاکی از آن بودند که اثربخشی انسولین تنفسی به اندازه داروی انسولین تزریقی می‌باشد. در حالی‌که انسولین تنفسی مورد استقبال آن دسته از افراد دارای تشخیص دیابت که با تزریق انسولین مشکل داشتند قرار گرفته بود، به‌علت هزینه بالا بسیاری از شرکت‌های بیمه‌ای از پوشش آن خودداری نمودند. در نتیجه تقاضا برای این محصول افت کرد و شرکت فایزر در سال 2007 اعلام کرد که دیگر انسولین تنفسی را تولید نخواهد کرد.

در تلاشی دیگر برای تولید داروی انسولین تنفسی شرکت داروسازی Afrezza در سال 2009 درخواست تولید این محصول را به سازمان غذا و داروی ایالات متحده ارسال کرد، اما در سال 2011 مجوز تولید و توزیع انبوه آن به‌علت عدم ارائه شواهد کافی در مورد خطرات احتمالی برای افراد دارای تشخیص دیابت صادر نشد. پس از ارائه شواهد کافی توسط شرکت تولید کننده، در سال 2014 مجوز توزیع گسترده داروی انسولین تنفسی برای هر دو گروه افراد دارای تشخیص دیابت نوع یک و دو صادر شد -البته با محدودیت مصرف برای افراد دارای آسم، سرطان ریه یا سندرم تنفسی مزمن. اما این محصول نیز به علت فروش ناکافی (عمدتا به‌ دلیل قیمت بالا و عدم پوشش توسط بیمه‌ها) از بازار جمع‌آوری شد.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *