زندگینامه ی پروین اعتصامی

زندگینامه پروین اعتصامی و آثار او

بیوگرافی پروین اعتصامی

در زندگی نامه پروین اعتصامی اینگونه آمده است که: پروین اعتصامی که نام اصلی او «رخشنده» است در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ هجری شمسی در تبریز چشم به جهان گشود، در کودکی با خانواده‌ اش به تهران آمد. پدرش که مردی بزرگ بود در زندگی او نقش مهمی داشت و هنگامی‌که متوجه استعداد دخترش شد، به پروین در زمینه سرایش شعر کمک کرد.

یوسف اعتصامی معروف به اعتصام الملک از نویسندگان و دانشمندان بنام ایران بود. وی اولین «چاپخانه» را در تبریز بنا کرد، مدتی هم نماینده ی مجلس بود.
اعتصام الملک مدیر مجله به نام «بهار» بود که اولین اشعار پروین اعتصامی در همین مجله منتشر شد، ثمره ازدواج اعتصام الملک، چهار پسر و یک دختر است.

مادرش اختر اعتصامی نام داشت. او بانویی مدبر، صبور، خانه دار و عفیف بود، وی در پرورش احساسات لطیف و شاعرانه دخترش نقش مهمی داشت و به دیوان اشعار پروین اعتصامی علاقه فراوانی نشان می داد.

  • درباره پروین اعتصامی
  • ادامه تحصیلات پروین اعتصامی
  • سخنرانی در جشن فارغ التحصیلی
  • ازدواج پروین اعتصامی
  • آثار پروین اعتصامی
  • مشخصه های شعر پروین اعتصامی
  • جایزه ادبی پروین اعتصامی
  • آثار پروین اعتصامی در فیدیبو
  • مزار پروین اعتصامی
  • ۲۵ اسفند روز بزرگداشت پروین اعتصامی
معروف ترین شعر پروین اعتصامی, دیوان پروین اعتصامی, تاثیر و نقش پروین اعتصامی در ادبیات یا هنر, اشعار عاشقانه پروین اعتصامی, پروین اعتصامی اشعار, مقاله ای کوتاه در مورد پروین اعتصامی, یکی از شعر های پروین اعتصامی
معروف ترین شعر پروین اعتصامی, دیوان پروین اعتصامی, تاثیر و نقش پروین اعتصامی در ادبیات یا هنر, اشعار عاشقانه پروین اعتصامی, پروین اعتصامی اشعار, مقاله ای کوتاه در مورد پروین اعتصامی, یکی از شعر های پروین اعتصامی

درباره پروین اعتصامی

پروین از کودکی با مطالعه آشنا شد. خانواده او اهل مطالعه بود و پروین مطالب علمی و فرهنگی به ویژه ادبی را از لابه‌ لای گفت و گوهای آنان در می یافت در ۱۱ سالگی به دیوان اشعار فردوسی، نظامی، مولوی، ناصرخسرو، منوچهری، انوری، فرخی که همه از شاعران بزرگ و نام آور زبان فارسی به شمار می آیند، آشنا بود و از همان کودکی پدرش در زمینه وزن و شیوه‌ های یادگیری آن با او تمرین می‌ کرد.
گاهی شعری از شاعران قدیم به او می‌ داد تا بر اساس آن، شعر دیگری بسراید یا وزن آن را تغییر دهد، و یا قافیه‌ های نو برایش پیدا کند، همین تمرین‌ها و تلاش‌ ها زمینه‌ ای شد که با ترتیب قرارگیری کلمات و استفاده از آنها آشنا شود و در سرودن شعر تجربه بی اندوزد.
هر کس کمی با دنیای شعر و شاعری آشنا باشد، با خواندن این بیت‌ ها به توانائی پروین در آن سن و سال پی می‌ برد برخی از زیباترین شعرهایش مربوط به دوران نوجوانی، یعنی یازده تا چهارده سالگی او می‌ باشد، شعر «ای مرغک» او در ۱۲ سالگی سروده شده است:

ای مُرغک خُرد ، ز آشیانه 
پرواز کن و پریدن آموز 
تا کی حرکات کودکانه؟
در باغ و چمن چمیدن آموز
رام تو نمی شود زمانه
رام از چه شدی ؟ رمیدن آموز
مندیش که دام هست یا نه 
بر مردم چشم ، دیدن آموز
شو روز به فکر آب و دانه
هنگام شب آرمیدن آموز

با خواندن این اشعار می توان دختر دوازده ساله ای را مجسم کرد که اسباب بازی اش ” کتاب” است، دختری که از همان نوجوانی هر روز در دستان کوچکش، دیوان قطوری از شاعری کهن دیده می شود، که اشعار آن را می خواند و در سینه نگه می دارد.
شعر ” گوهر و سنگ ” را نیز در ۱۲ سالگی سروده است.
شاعران و دانشمندانی مانند استاد علی اکبر دهخدا، ملک الشعرای بهار، عباس اقبال آشتیانی، سعید نفیسی و نصر الله تقوی از دوستان پدر پروین بودند، و بعضی از آنها در یکی از روزهای هفته در خانه او جمع می شدند، و در زمینه های مختلف ادبی بحث و گفتگو می کردند. هر بار که پروین شعری می خواند، آنها با علاقه به آن گوش می دادند و او را تشویق می کردند.

ادامه تحصیلات پروین اعتصامی

پروین، درتیر ماه ۱۳۰۳ شمسی برابر با ماه ۱۹۲۴ میلادی در سن ۱۸ سالگی، دوره مدرسه دخترانه آمریکایی را که به سرپرستی خانم میس شولر در ایران اداره می شد فارغ التحصیل شد، او در تمام دوران تحصیلی، یکی از شاگردان ممتاز مدرسه بود. البته پیش از ورود به مدرسه، معلومات زیادی داشت، او به دانستن همه مسائل علاقه داشت و سعی می کرد، در حد توان خود از همه چیز آگاهی پیدا کند. مطالعات او در زمینه زبان انگلیسی آن قدر پیگیر و مستمر بود که می توانست کتابها و داستانهای مختلفی را به زبان اصلی ( انگلیسی ) بخواند. مهارت او در این زبان به حدی رسید که ۲ سال در مدرسه قبلی خودش ادبیات فارسی و انگلیسی تدریس کرد.
او در تمام دوران تحصیلی، یکی از شاگردان ممتاز مدرسه بود. البته پیش از ورود به مدرسه، معلومات زیادی داشت، او به دانستن همه مسائل علاقه داشت و سعی می کرد، در حد توان خود از همه چیز آگاهی پیدا کند. مطالعات او در زمینه زبان انگلیسی آن قدر پیگیر و مستمر بود که می توانست کتابها و داستان های مختلفی را به زبان اصلی ( انگلیسی ) بخواند. مهارت او در این زبان به حدی رسید که ۲ سال در مدرسه قبلی خودش ادبیات فارسی و انگلیسی تدریس کرد.

سخنرانی در جشن فارغ التحصیلی

در خرداد ۱۳۰۳، جشن فارغ‌ التحصیلی پروین و هم کلاس های او در مدرسه برپا شد. او در سخنرانی خود از وضع نامناسب اجتماعی، بی سوادی و بی خبری زنان ایران حرف زد. این سخنرانی، به‌ عنوان اعلامیه‌ ای در زمینه حقوق زنان، در تاریخ معاصر ایران اهمیت زیاد دارد.

بیشتر بخوانید : زندگینامه حافظ شیرازی و دیوان حافظ

پروین در قسمتهای از اعلامیه “زن و تاریخ” گفته است:

« داروی بیماری مزمن شرق منحصر به تعلیم و تربیت است، تربیت و تعلیم حقیقی که شامل زن و مرد باشد و تمام طبقات را از خوان گسترده معروف مستفیض نماید.»
و درباره راه چاره اش گفته است: 
« پیداست برای مرمت خرابی‌ های گذشته، اصلاح معایب حالیه و تمهید سعادت آینده، مشکلاتی در پیش است. ایرانی باید ضعف و ملالت را از خود دور کرده تند و چالاک این پرتگاه را عبور کند.»

یکی از دوستان پروین که سال‌ ها با او ارتباط داشت، درباره او گفته است: 
«پروین، پاک طینت، پاک عقیده، پاکدامن، خوش خو و خوش رفتار، نسبت به دوستان خود مهربان، در مقام دوستی فروتن و در راه حقیقت و محبت پایدار بود. کمتر حرف می‌ زد و بیشتر فکر می‌ کرد، در معاشرت، سادگی و متانت را از دست نمی‌ داد. هیچ وقت از فضایل ادبی و اخلاقی خودش سخن نمی‌ گفت.»
همه این صفات باعث شده بود که او نزد دیگران عزیز و ارجمند باشد.
مهمتر از همه این ها، نکته ای است که از میان اشعارش فهمیده می‌ شود. پروین اعتصامی، با آن همه شعری که سروده، در دیوانی با پنج هزار بیت، فقط یک یا دو جا از خودش حرف زده و درباره خودش شعر سروده و این نشان دهنده فروتنی و اخلاق شایسته اوست.

معروف ترین شعر پروین اعتصامی, دیوان پروین اعتصامی, تاثیر و نقش پروین اعتصامی در ادبیات یا هنر, اشعار عاشقانه پروین اعتصامی, پروین اعتصامی اشعار, مقاله ای کوتاه در مورد پروین اعتصامی, یکی از شعر های پروین اعتصامی

ازدواج پروین اعتصامی

پروین در نوزده تیر ماه ۱۳۱۳ با پسر عموی خود ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج به کرمانشاه به خانه شوهر رفت. شوهر پروین اعتصامی از افسران شهربانی و هنگام وصلت با او رئیس شهربانی در کرمانشاه بود. اخلاق نظامی او با روح لطیف و آزاده پروین مغایرت داشت. او که در خانه ای سرشار از مظاهر معنوی و ادبی و به دور از هر گونه آلودگی پرورش یافته بود پس از ازدواج ناگهان به خانه ای وارد شد که یک دم از بساط عیش و نوش خالی نبود و طبیعی است همگامی این دو طبع مخالف نمی توانست دیری بپاید و سرانجام این ازدواج ناهمگون به جدایی کشید و پروین پس از دو ماه و نیم اقامت در خانه شوهر با گذشتن از کابین طلاق گرفت.

آثار پروین اعتصامی

پیش از ازدواج، پدرش با چاپ مجموعه اشعار او مخالف بود و این کار را با توجه به اوضاع و فرهنگ آن روزگار، درست نمی دانست. او فکر می کرد که دیگران ممکن است چاپ شدن اشعار یک دوشیزه را، راهی برای یافتن شوهر به حساب آورند!
اما پس از ازدواج پروین و جدائی او از شوهرش، به این کار رضایت داد. نخستین مجموعه شعر پروین، حاوی اشعاری بود که او تا پیش از ۳۰ سالگی سروده بود و بیش از صد و پنجاه قصیده، قطعه ، غزل و مثنوی را شامل می‌ شد.
مردم استقبال فراوانی از اشعار او کردند، به گونه‌ ای که دیوان او در مدتی کوتاه پس از چاپ، دست به دست میان مردم می‌ چرخید و بسیاری باور نمی‌ کردند که آن‌ ها را یک زن سروده است، استادان معروف آن زمان، مانند دهخدا و علامهء قزوینی، هر کدام مقاله‌ هایی درباره اشعار او نوشتند و شعر و هنرش را ستودند.

مشخصه های شعر پروین اعتصامی

اشعار و سروده‌های پروین از معانی بکر و ناب و خالی از هر نوع حشو و زوائد هستند. اشعار پروین بار حکیمانه و پندآموز دارند و در آن‌ها خبری از خیال‌بافی‌های افسانه‌ای وجود ندارد. دیوان پروین، شامل ۲۴۸ قطعه شعر است که ۶۵ قطعه‌ی آن به‌صورت مناظره سروده شده است. این اشعار اکثرا مضامین اجتماعی و انتقادی دارند که در میان آن‌ها حتی مناظره اشیا هم دیده می‌شودو مثلا مناظره میان اشیاء، حیوانات و گیاهان شکل می‌گیرد. درون‌مایه‌ی اشعار پروین غالبا درباره غنیمت دانستن زمان و فرصت‌ها، پندهای اخلاقی، انتقاد از ظلم و ستم که در آن دوره به‌شدت در جامعه سایه افکنده بود و وضعیت مظلومان جامعه و ناپایداری دنیا را به تصویر می‌کشد وجود دارد.

ملک‌الشعرای بهار در مقدمه‌ای که بر دیوان پروین نوشته است، می‌گوید: «این دیوان ترکیبی است از دو سبک و شیوه‌ی لفظی و معنوی آمیخته با سبکی مستقل، و آن دو یکی شیوه خراسان است خاصه استاد ناصرخسرو قبادیانی و دیگر شیوه‌ی شعرای عراق و فارس است به ویژه شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی علیه الرحمه و از حیث معانی نیز بین افکار و خیالات حکما و عرفا است، و این جمله با سبک و اسلوب مستقلی که خاص عصر امروزی و بیشتر پیرو تجسم معانی و حقیقت جوئی است ترکیب یافته و شیوه‌ای بدیع و فاضلانه به وجود آورده است».

اشعار پروین را اگر به دودسته تقسیم کنیم می‌توانیم بگوییم آن بخش که به سبک خراسانی سروده شده است بیش‌تر اشعار اخلاقی و پندآموز او را شامل می‌شود که به اشعار ناصرخسرو شباهت دارد. بخش دیگر اشعار پروین که بیش‌تر مناظره است و برای خواننده جنبه‌ی داستانی دارد به‌طوری‌که ممکن است در خواننده این حس ایجاد شود که این اشعار سبک شبیه اشعار سعدی داند. این دسته از اشعار پروین که شهرت بیش‌تری دارند سبک عراقی دارند.

بیشتر بخوانید : درباره ی فردوسی و شاهنامه ی او

جایزه ادبی پروین اعتصامی

جایزه ادبی پروین اعتصامی، جایزه‌ای است که هر دو سال یک‌بار به آثاری که در زمینه ادبیات داستانی به زبان فارسی در ایران فعالیت می‌کنند توسط خانه کتاب ایران اعطا می‌شود. در واقع این جایزه با هدف بزرگداشت مقام و شخصیت بانوی شاعر ایرانی پروین اعتصامی و «رشد و اعتلای خلاقیت‌ها و آفرینش‌های ادبی بانوان، ترویج و تقویت زبان فارسی در خارج از کشور، ایجاد پیوند بین ادبیات ملل به ویژه در حوزه جهان اسلام، معرفی چهره‌های شاخص زنان ادیب و پژوهنده و تقدیر از زنان در عرصه زبان و ادب فارسی همه ساله در سالروز تولد پروین اعتصامی برگزار می‌شود».

آثار پروین اعتصامی در فیدیبو

از کتاب‌های پروین اعتصامی که در فیدیبو موجود است می‌توان به کتاب دیوان اشعار پروین اعتصامی، کتاب مجموعه اشعار پروین اعتصامی، کتاب دیوان پروین اعتصامی مثنوی‌ها و قطعات، کتاب دیوان قصاید پروین اعتصامی، کتاب پروین اعتصامی نسخه PDF، قطره و دریا، کتاب گزیده اشعار پروین اعتصامی کتاب گزیده اشعار پروین اعتصام (مجموعه قصاید) اشاره کرد. برای خرید و دانلود کتاب‌های شعر پروین اعتصامی از سایت فیدیبو اقدام کنید.

مزار پروین اعتصامی

پروین اعتصامی از جمله شاعرانی است که سروده‌ای برای ثبت روی سنگ قبر خود قبل از مرگش آماده کرده بود. این شاعر سرانجام در ۳۵ سالگی زمانی که هنوز خیلی جوان بود به دلیل بیماری حصبه از دنیا رفت. مزار پروین در کنار پدرش در صحن مطهر حضرت معصومه س در قم به خاک سپرده شد. دستخط پروین بر یک عکس‌نوشته موجود است که ابتدای آن نوشته است: این قطعه را برای سنگ مزار خودم سروده‌ام.

اینکه خاک سیهش بالین است    

اختر چرخ ادب پروین است

گر چه جز تلخی ز ایام ندید    

هر چه خواهی سخنش شیرین است

صاحب آن همه گفتار، امروز    

سائل فاتحه و یاسین است

دوستان به که ز وی یاد کنند    

دل بی دوست دلی غمگین است

خاک در دیده بسی جان فرساست    

سنگ بر سینه بسی سنگین است

بیند این بستر و عبرت گیرد    

هر که را چشم حقیقت‌بین است

هر که باشی و ز هر جا برسی    

آخرین منزل هستی این است

آدمی هر چه توانگر باشد    

چون بدین نقطه رسد مسکین است

اندر آنجا که قضا حمله کند    

چاره تسلیم و ادب تمکین است

زادن و کشتن و پنهان کردن    

دهر را رسم و ره دیرین است

خرم آن کس که در این محنت گاه

 خاطری را سبب تسکین است

۲۵ اسفند روز بزرگداشت پروین اعتصامی

۲۵ اسفند(۱۶ مارس) روزی است که به پاس زحمات و خدمات فراوان پروین اعتصامی به شعر معاصر ایران و سبک شعر مناظره‌ای به نام این شاعر گران‌قدر نام‌گذاری شده است. معمولا بزرگداشت پروین اعتصامی در این روز در بعضی انجمن‌های ادبی با حضور چهره‌های فرهنگی هنری در ایران برگزار می‌شود. مجسمه‌ای از پروین اعتصامی در منزل خودش در تبریز که حالا تبدیل به موزه شده وجود دارد.

برگرفته از: parvaresheafkar.com

fidibo.com

معروف ترین شعر پروین اعتصامی, دیوان پروین اعتصامی, تاثیر و نقش پروین اعتصامی در ادبیات یا هنر, اشعار عاشقانه پروین اعتصامی, پروین اعتصامی اشعار, مقاله ای کوتاه در مورد پروین اعتصامی, یکی از شعر های پروین اعتصامی